Мемлекеттік органдар мен қызметтердің есірткіге және құмар ойындарға әуестенудің алдын алу жөніндегі жұмысы
12.08.2025
Қалалық мәслихатта заңдылық, құқық тәртібі және жұртшылықпен жұмыс мәселелері жөніндегі тұрақты комиссияның отырысы өтті.
Күн тәртібінде: «Елордада мемлекеттік органдар мен қызметтердің есірткі мен құмар ойындардың алдын алу жөніндегі жұмысының нәтижелері. Соңғы үш жылдағы қолданылып жүрген шаралардың тиімділігі. Тәуелділікке қатысты құқық бұзушылықтар статистикасы».
Іс-шара қарсаңында бірқатар көшпелі отырыстар өтіп, оның барысында депутаттар жағдайды зерделеп, есірткі мен құмар ойындардың алдын алу мәселелерін талқылады. Есірткіге және құмар ойындарға қарсы күрес бүкіл қоғам үшін аса маңызды, өйткені ол өз күшін біріктіріп, жастардың мінез-құлқының күйреткіш үлгілеріне тосқауыл қоюы тиіс.
Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Әлия Рүстемова елордадағы нашақорлықтың алдын алу және есірткі жағдайын жақсарту шаралары туралы баяндады. Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексінің 176-1-бабы 4-тармағына сәйкес консультациялық бақылау жүргізу қағидалары бекітілген. Консультациялық бақылауда тұрған адамдар туралы мәліметтер контингентке кірмейді және статистикалық есепке алу үшін «РНБ» ақпараттық жүйесінде тіркеледі. Рүстемова мәселенің маңыздылығын ескере отырып, барлық мүдделі мемлекеттік органдарды біріктіру және кешенді шаралар қабылдау қажеттілігі туындағанын атап өтті. Осы мақсатта мемлекеттік органдар мен ҮЕҰ-ларды қамтитын ведомствоаралық штаб құрылды. Сондай-ақ, ол 154 нашақордың емделгені туралы да баяндады.
Еркеш Калыков – Полиция департаментінің есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы бастығының міндетін атқарушы елордадағы есірткі жағдайына талдау ұсынды. Калыковтың айтуынша, синтетикалық түрдегі есірткілерге қатысты 336 есірткі құқықбұзушылығы фактісі анықталған. Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы және жергілікті полиция қызметі басқармасы қызметкерлері он күн сайын есірткі мен психоактивті заттарды тұтыну фактілері бойынша медициналық куәландыруға жеткізілген адамдарға қатысты Қоғамдық денсаулық сақтау қалалық орталығымен салыстырып тексеру жүргізеді. Анықталған барлық фактілер бойынша тұлғалардың тізімі автокөлік құралдарын басқару құқығынан айыру және қаруды сақтау мен алып жүру құқығына берілген лицензияны кері қайтарып алу мәселесін қарау үшін жергілікті полиция қызметі басқармасына жолданады. Жыл басынан бері 12 кәмелетке толмаған жасөспірім ұсталып, 233 адам әкімшілік жауапкершілікке тартылған.
Нариман Еламанов – Астана қаласының білім басқармасы басшысының міндетін атқарушы, депутаттарға білім беру ұйымдарында, мектептер мен колледждерде нашақорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі іс-шаралар жоспарын орындау аясында оқушыларда салауатты өмір салты дағдыларын қалыптастыруға, құқықтық сауаттылықты арттыруға, сондай-ақ құқықбұзушылықтардың алдын алуға бағытталған кешенді алдын алу және ағартушылық іс-шаралар өткізілгенін хабарлады.
Ақпараттық-талдау бөлімінің, жастар саясаты мәселелері басқармасы басшысы Омар Байтук 2024–2025 жылдарға арналған нашақорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жөніндегі кешенді іс-шаралар жоспары тармақтарының орындалуы туралы баяндады. Өткен аптада есірткіге қарсы акция өтіп, оның мақсаты ғимараттардың қасбеттеріндегі тыйым салынған заттарды сату туралы жарнамалар жазылған жазуларды бояу арқылы есірткіні визуалды насихаттауды азайту, сондай-ақ нашақорлыққа қарсы тұрақты иммунитет қалыптастыру болды.Спикердің пікірінше, тек бірігу арқылы ғана қоғам есірткіге қарсы кешенді іс-шараларды жүзеге асыра алады.
Депутат Алтыншаш Табулдина ДП ақпаратына қарағанда, анықтау жұмыстары жақсы жүріп жатқанын атап өтті. Динамикасы оң. Алайда бүгінгі таңда қалалық Психикалық денсаулық орталығының талдау қорытындыларына сәйкес, жүгінушілер саны азайып келеді. Бұл адамдардың құпиялылықтың жоғалуына байланысты жекеменшік ұйымдарға жүгінетінін көрсетеді. Себебі есепке қойылу нашақорлар үшін бірқатар салдарларға әкеледі. Шетелде есірткі тұтынушыларға қатысты стигматизация жоқ. Қазақстандық жүйе қазіргі заман шындығына бейімделуі қажет. Қазіргі уақытта білім беру саласында нашақорлармен жұмыс тәжірибесі бар психологтар тобы жұмыс істейді. Депутаттың пікірінше, оларға анонимді көмек көрсету үшін чат-боттар құру, сондай-ақ статистиканың ағымдағы жағдайға сай болуын қамтамасыз ету үшін өзге де технологияларды қолдану қажет.
Комиссия төрағасы Азамат Айтхожин депутат Табулдинадан тәуелділігі бар адамдардың мәртебесіне байланысты оларға деген жағымсыз көзқарас пен алдын ала пікірден қорғау жөніндегі ұсыныстарды уәкілетті мемлекеттік органдардың қарауына жіберуді сұрады.
Депутат Асқар Смағұлов мемлекеттік органдар басшыларына жүгінушілер санының азаюына қатысты бірқатар сұрақтар қойды. Оның пікірінше, бұл – нақты жағдайдың бұрмалануы, әрі маман ретінде олар осы жағдайдың оң бағытта өзгеруі үшін қала билігіне не ұсына алатынын айтты.
Сондай-ақ депутаттарды есірткі затын тұтыну фактісін, мас болу деңгейін анықтау тетігі, есірткі қолданудың қандай белгілері бар екені, оның қалай көрініс беретіні, адамның мінез-құлқына, сыртқы келбетіне және т.б. әсері жайлы сұрақтар да қызықтырды.
Комиссия төрағасы Азамат Айтхожин төтенше жағдайлардың алдын алу мақсатында барлық автобус және такси парктерінде жұмыс істейтін жүргізушілерге медициналық тексеру жүргізуді ұсынды. Жалпы статистикаға қатысты ақпаратты және оның не үшін қажет екенін дайындауды сұрады. Оның пікірінше, мемлекеттік органдардың басшылары өз сөздері барысында қолданыстағы проблемаларға басты назар аударып, оларды шешу жолдарын ұсынуы тиіс еді. Бұдан бөлек, бүгінгі таңда мәслихаттың кейбір қаулы тармақтары орындалмаған. Осыған байланысты жұмыс тәртібінде мәселелерді талқылау үшін тағы да кездесуі қажет екенін айтты.