Астана қаласы мәслихатының әлеуметтік-мәдени даму мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының 2025 жылғы қазаннан 2026 жылғы қыркүйекке дейінгі кезең бойынша есебі

2026 жылғы 24 қыркүйекте
Астана қаласы мәслихатының
60-сессиясында қаралды

Құрметті әріптестер!

2025 жылғы қазаннан 2026 жылғы қыркүйекке дейінгі кезеңде Астана қаласы мәслихатының әлеуметтік-мәдени даму мәселелері бойынша тұрақты комиссиясының жұмысы туралы есепті ұсынамын.

Комиссия құрамына медицина, білім, спорт және мәдениет салаларын ұсынатын жеті депутат кіреді. Олардың арасында партиялық тізімдер бойынша өткен депутаттар мен бір мандатты сайлау округтерінен екі депутат бар.

Есепті кезеңде комиссия 9 отырыс, 2 қоғамдық тыңдау және 1 Депутаттар күнін өткізді. Мәслихат сессиясының отырысында 1 мәселе қаралды, әлеуметтік-мәдени сала мәселелері бойынша 3 мәслихат отырысы өткізілді.

Депутаттар 28 әлеуметтік және мәдени объектіге барды, 150-ден астам азаматты жеке қабылдады және шамамен 100 депутаттық сұрау жолдады.

Комиссия мүшелері Астана қаласы әкімдігінің түрлі жұмыс топтары мен 45 комиссиясының жұмысына қатысады.

Бұл жұмыстың басты мақсаты - сұрақтарды қарастыру ғана емес, астаналық тұрғындар көтерген мәселелер бойынша нақты шешімдерге қол жеткізу.

Білім беру

Білім беру жүйесін кешенді дамыту және жұмыс істеп тұрған оқу орындарының желісін жаңғырту қызметтің негізгі бағыттарының бірі болып табылады.

Депутаттардың қолдауы мен бюджет қаражатын бөлудің арқасында 2025 жылы алты мектепке күрделі жөндеу сәтті жүргізілді. 2026 жылы тағы бес объектіні жаңарту жоспарланды, алайда, бюджет қаражатының шектеулілігіне байланысты, жұмыстар қазіргі уақытта үш мектепте аяқталды.

Депутаттық корпус ескі әлеуметтік нысандардың ғимараттарына ерекше назар аударады. Мұндай объектілерді кезең-кезеңімен қайта құру заманауи, қауіпсіз және ыңғайлы оқу жағдайларын қамтамасыз етуі, соның ішінде инженерлік жүйелерді толық жаңартуы, спорттық және қоғамдық инфрақұрылымды жаңғыртуы тиіс.

Депутаттық бақылау нәтижесінде бірқатар жүйелі мәселелер анықталды: кейбір мектептердің жобалық қуатын асыру, объектілердің санитарлық жағдайының қанағаттанарлық жай-күйі және мектепте тамақтандыруды ұйымдастырудағы кемшіліктер.

Жұмыс нәтижесінде мектептерді жөндеу, «Nova City» тұрғын үй кешенінде балабақша салу, мектепте тамақтандыру қауіпсіздігін арттыру, әлеуметтік объектілерді жобалауды жетілдіру және қауіпсіздік бойынша цифрлық құралдарды дамыту жөнінде шаралар ұсынылды.

Білім беру, мәдениет және демалыс ортасын кеңейтудегі маңызды қадам – жаңа даму орталықтарын құру. Депутаттардың бастамасымен және белсенді қолдауымен қалада жаңа Оқушылар сарайлары ашылады. Қазіргі уақытта «Оңтүстік-Шығыс» ауданындағы Оқушылар сарайында құрылыс жұмыстары аяқталу сатысында тұр, бұл балалардың қосымша біліммен қамтылуын едәуір арттыруға мүмкіндік береді.

Мектепке дейінгі білім беру саласы – жұмыстағы жеке басымдық. Депутаттардың бақылауында жұмыс істеп тұрған балабақшаларды күрделі жөндеу және қайта құру қажеттілігі. Сонымен қатар әлеуетті инвесторлармен жаңа мектепке дейінгі мекемелерді салу тетіктері қарастырылады. Атап айтқанда, шамамен 1,8 млрд теңге құнымен жобалар қарастырылады. Мұндай тәсілдер бюджетке жүктемені азайтуға және орын тапшылығы мәселесін жедел шешуге бағытталған.

Инклюзивті білім беруді дамыту да маңызды бағыт болып қала береді. Депутаттар: ресми жағдайларды ғана емес, ерекше қажеттіліктері бар балалар мен олардың отбасыларына ортаға нақты қолжетімділікті, толық психологиялық-педагогикалық қолдауды және оқу кезеңдерінің барлығында кедергісіз инфрақұрылымды қамтамасыз етудің қағидалық маңызды екенін атап өтеді.

Денсаулық сақтау

Депутаттардың бастамасымен 2023–2025 жылдарға арналған Астана қаласының Денсаулық сақтау жүйесін дамыту жөніндегі кешенді жоспар әзірленді, ол медициналық инфрақұрылымды дамыту, кадрлық әлеуетті нығайту және медициналық көмектің қолжетімділігін арттыру жөніндегі кешенді шараларды қамтиды. Есепті кезеңде депутаттар оның жүзеге асырылуын мониторинг жүргізіп, жоспарланған іс-шаралардың орындалу мәселелерін қарастырды және денсаулық сақтау объектілеріне барды.

Өткен жылы Астанада медициналық мекемелердің тапшылығын азайту жөнінде шаралар қабылданды.

Бір жағынан, елорда халқының жыл сайынғы өсуі жағдайында медициналық инфрақұрылымның қамтамасыз етілуі жеткіліксіз болып отыр. Әсіресе, бастапқы медициналық-санитарлық көмектің қолжетімділігі мәселесі елорданың сол жағалауында өткір тұр, мұнда №9 қалалық емханаға үлкен жүктеме түседі. Белсенді тұрғын үй құрылысы мен халық санының өсуін ескере отырып, сол жағалаудағы емханалар мен алғашқы медициналық-санитарлық көмек объектілерінің желісін одан әрі дамыту қажет, осыған байланысты депутаттардың бастамасымен сол жағалауда екі жаңа емхана салу жоспарланған.

Кешенді жоспармен қарастырылған бірқатар шаралардың жүзеге асырылуы белгіленген мерзімдерде аяқталмады. Атап айтқанда, №13 қалалық емхана мен №3 емхананы күрделі жөндеу жобалары толық көлемде жүзеге асырылмады – олар бойынша қазіргі уақытта жобалық-сметалық құжаттама мен мемлекеттік сараптама қорытындылары жоқ. №3 көпсалалы қалалық балалар ауруханасын күрделі жөндеу де аяқталмады. №2 КҚБА қабылдау бөлімінің жарақат пунктін кеңейту жұмыстары жалғасады, оның енгізілуі 2025 жылғы желтоқсанға жоспарланды. Перинаталдық орталықтың құрылысы да бастапқыда қарастырылған мерзімдерде аяқталмады: құрылыс-монтаждау жұмыстары жалғасып келеді, объектіні енгізу мерзімі 2027 жылға ауыстырылды.

Депутаттардың қолдауымен №3 көпсалалы қалалық балалар ауруханасы мен №1 қалалық көпсалалы ауруханасын қайта құруды жүргізу жоспарланды. Бұл жобаларды жүзеге асыру қазіргі инфрақұрылымды жаңартып, медициналық көмек көрсету үшін заманауи жағдайлар жасауға мүмкіндік береді.

Бірқатар тұрғын алаптарында бастапқы медициналық-санитарлық көмекті дамыту мәселелері сақталып отыр. Бұрын жоспарланған объектілердің жүзеге асырылу мерзімдері қайта қаралды немесе жобаларды жоспардан шығару ұсынылды, себебі қажеттілік өзгерді, әлеуетті инвесторлар жоқ немесе құрылыс жеке инвесторлар есебінен жүргізіледі. Осыған байланысты медициналық инфрақұрылымды дамыту жоспарларын халықтың нақты динамикасын ескере отырып, уақытында жаңартуды қамтамасыз ету қажет, сонымен қатар артып келе жатқан тұрғын құрылысымен аудандарда медициналық объектілердің ұзақ уақыт бойы болмауының алдын алу керек.

Жұмыстың жеке нәтижесі елорданың сол жағалауындағы қалалық медициналық ұйымдардың жылумен қамтамасыз ету мәселесін шешу болды. Депутаттардың қолдауымен қалалық медициналық ұйымдар автономды жылудан орталықтандырылған жылуға ауыстырылды. Бұл эксплуатациялық шығындарды азайтуға және бюджет қаражатын тиімді пайдалануға мүмкіндік берді.

Медициналық қызметкерлерді тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселесі де шешілмей отыр. Жоспарланған жатақханалардың едәуір бөлігі жер учаскелерінің және қаржыландырудың болмауына байланысты жүзеге асырылмады. Сонымен қатар, Астана – Қарағанды тас жолы ауданында денсаулық сақтау қызметкерлері үшін жатақхана құрылысы аяқталмады, оның дайындық деңгейі шамамен 80% құрайды: жұмыстарды аяқтау үшін қосымша қаржыландыру қажет, пайдалануға беру 2026 жылдың соңында күтіледі. Мұндай жағдай Астанада медициналық кадрларды тарту және ұстап қалу мүмкіндіктеріне әсер етеді.

Есеп беру кезеңінде депутаттар денсаулық сақтау мәселелерін, соның ішінде ана мен бала денсаулығын қорғау, медициналық қызметтердің қолжетімділігі, кадрлық қамтамасыз ету және жедел жәрдем қызметінің ұйымдастырылуын бірнеше рет қарастырды. Шығу іс-шаралары барысында объектілердің жағдайы зерттеліп, жүйелі мәселелер анықталды. Жұмыстың нәтижесінде мекемелерді жабдықтау, №2 қалалық көпсалалы ауруханасын күрделі жөндеу, тұрғын алаптарда объектілердің құрылысы, №8 емханаға қосымша құрылыс салу, жарақат пункттерінің желісін кеңейту, медициналық қызметкерлерге тұрғын үй бөлу және жедел жәрдем базаларының пункттерін оңтайландыру бойынша ұсыныстар берілді.

Жалпы депутаттар Астананың медициналық инфрақұрылымын жүйелі жоспарлауға көшу қажеттілігін атап өтті. Жобалық құжаттаманы уақытында дайындау мен қаржыландыруды, құрылыс пен жөндеу мерзімдерінің сақталуын бақылауды қамтамасыз ету, сондай-ақ медициналық ұйымдар желісін халықтың нақты өсуімен және тұрғын аудандардың кеңеюімен байланыстыру маңызды.

Әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту

Әлеуметтік қорғау саласында депутаттар жұмыссыз азаматтарды қолдау шараларының тиімділігін, түлектерді жұмысқа орналастыруды, тұрғын үй көмегін және белсенді ұзақ өмір сүру орталықтарын дамыту мәселелерін қарастырды.

Есеп беру кезеңінде Астанада депутаттардың қолдауымен қаржыландыру мәселелері бойынша жаңа әлеуметтік объектілер, соның ішінде 300 орынға арналған инклюзивті спорт орталығы мен 200 орынға арналған «Жәрдем» әлеуметтік қызмет көрсету орталығы ашылды.

Жұмыс нәтижелері бойынша халықты мемлекеттік қолдау шаралары туралы ақпараттандыруды күшейту, кәсіби оқыту бағдарламаларын жаңарту және түлектерді жұмысқа орналастыруды жеделдету ұсынылды.

NEET санатындағы жастарға ерекше назар аудару қажет. Үй-үйді аралау және жастармен тікелей қарым-қатынас жасау олардың оқымайтын және жұмыс істемейтін нақты себептерін анықтауға мүмкіндік береді, сондай-ақ қажетті қолдауды - оқыту, жұмысқа орналастыру немесе басқа шараларды ұсынуға мүмкіндік береді.

Спорт

Тұрақты комиссия спорт инфрақұрылымының қазіргі жағдайын және оның елорда тұрғындары үшін қолжетімділік деңгейін, сондай-ақ федерацияларды қаржыландыру мен бұқаралық спортты дамыту мәселелерін егжей-тегжейлі қарастырды.

«Қазақстан» спорт сарайын қайта құруға ерекше назар аударылды. Бұл жобаны белгіленген мерзімде аяқтауды қамтамасыз ету маңызды. Сонымен қатар, Қ. Мұңайтпасов атындағы стадионның құрылысы депутаттардың тұрақты бақылауында болды, оның құрылысы бүгінгі күні аяқталды.

Сондай-ақ кәсіби спортшыларды даярлау және балалар мен жастар спорт мектептерін қаржыландырудың тиімділігі мәселелері қарастырылды. Дайындық жүйесін жетілдіру үшін спортшылардың медициналық, психологиялық және фармакологиялық сүйемелдеуін күшейту және мамандандырылған спорт академиясын құру мүмкіндігін қарастыру ұсынылды.

Сонымен қатар, маслихатқа Астананың спорт объектілерінің бірегей цифрлық картасын қалыптастыру ұсынылды, бұл олардың орналасуын, жүктемесін және ұсынылатын қызметтер тізімін көруге мүмкіндік береді.

Мәдениет

Мәдениет саласында комиссия инфрақұрылымды жаңғыртуға және тұрғындар үшін объектілердің қолжетімділігіне назар аударды.

Жаңа өнер музейінің ашылуы маңызды оқиға болды, ол реставрацияланған тарихи ғимаратта орналасқан. Мұнда заманауи көрме кешені мен ескі музыкалық аспаптарды қайта құру және сақтау бойынша мамандандырылған шеберхана құрылды.

Депутаттар шығу кезінде тек мәдениет мекемелерінің жағдайын ғана емес, сондай-ақ оған іргелес аумақты да бағалады: абаттандыру, жарықтандыру, жаяу жүргіншілерге қолжетімділік, автотұрақ орындары және мүмкіндігі шектеулі азаматтарға объектілердің қолжетімділігі. 

Құрметті әріптестер!

Қорытындылай келе, есепті кезеңде комиссия әлеуметтік-мәдени саладағы барлық негізгі бағыттар бойынша елеулі жұмыс атқарғанын атап өткім келеді.

Елордада маңызды жобалар жүзеге асырылып, жаңа әлеуметтік объектілер ашылып, тұрғындар ұзақ уақыт бойы көтерген мәселелер шешілуде.

Сонымен қатар, депутаттық бақылауды талап ететін бірқатар міндеттер қалуда. Бұл әлеуметтік объектілердің уақтылы құрылыс және жөндеу жұмыстары, халық санының өсуін ескере отырып, медициналық және білім беру инфрақұрылымын дамыту, әлеуметтік қызметтердің қолжетімділігін арттыру және, ең бастысы, бұрын әзірленген ұсыныстарды практикалық жүзеге асыру.

Келесі кезеңде комиссия бұл жұмысты жалғастырады, қабылданған шешімдердің орындалуын бақылауға және елорда тұрғындары үшін нақты нәтижелерге ерекше назар аударады. 

Назарларыңыз үшін рахмет.